Sponsor

Peyzaj Mimarlığının Doğum Yeri: Central Park

Kapak Görseli: Juan Di Nella / Unsplash

Frederick Law Olmsted Kimdir?

Her Peyzaj Mimarı eğitim hayatına başladığında bir isimden bahsedilir. Frederick Law Olmsted. Peyzaj Mimarı ismini ilk defa kullanan Frederick Law Olmsted’den sonra Peyzaj Mimarlığı bir meslek haline gelmiştir. New York’da bulunan Central Park‘ı tasarlayan mimar, Prospect Park, Emerald Necklace ve Beyaz Saray gibi başarılı peyzaj tasarımlarına sahiptir.

central park genel görünüm

Central Park’ın Hikayesi

New York şehrinin sembollerinden birisi Central Park’tır. Yüksek binaların ve gürültülü caddelerin arasındaki cennetten bahçe, hem New York’luların, hem de tüm dünyadan ziyaretçilerin en gözde uğrak yerlerinden biridir. Dünyanın en güzel parklarından biri olarak anılan Central Park, şehir karmaşasından bunalıp, çok uzaklara gitmeden doğayla başbaşa bir dinlenme imkânı arayanlar için birebirdir. Bu fikre katılan birçok kişi olacak ki bu çeşit çeşit bitkiler ve hayvanlarla dolu parkı, yılda ortalama 25 milyon kişi ziyaret eder.

Central Park, Amerika Birleşik Devletleri’nde Peyzaj düzenleme yapılan ilk genel parktır. Parkın tasarımındaki destekçiler Londra ve Paris’e ait genel alanları çok beğenmiş ve New York’un da uluslar arası bir şöhret sağlama açısından böyle bir alana ihtiyacı olduğu düşünmüşler. Yapılması düşünülen genel park, cazip düzenleme ve donatılarla kendi şöhretini içinde barındırmalı, New York’un çalışan kesimi için de salonlara alternatif olarak sağlıklı bir alan sunması gerektiğini düşünmüşlerdir. 1853 yılında, kanuni açıdan da New York kenti için Manhattan’ın merkezinde, devlet arazisinden 2800 dönümlük bir alan elde edilmiştir.

Düzensiz Alanların Kurtarıcısı Peyzaj Mimarlığı

Bataklıklardan ve uçurumlardan oluşan düzensiz alan, kaya parçalarıyla tamamlanmıştır. Park tasarımının uygulamasında, kaba taslak 1600 yoksul konutunu yerinden etmek gerekmiştir. 1857 yılında, Central Park Komisyonu ülkenin ilk Peyzaj düzenleme yarışmasını yaptı ve 33 proje arasından Frederick Law Olmsted (aynı zamanda parkın müfettişidir), Calvert Vaux ve Andrew Jackson Downing tarafından sunulan Greensward Planı seçildi. Tasarımcılar İngiliz romantik akımından etkilenerek pastoral bir Peyzaj oluşturmak istemişlerdir. Yerel eleştirilere cevaben, tasarımcılar planlarında mevcut dolaşım sistemini düzenlemişler, yaya yollarını, at patikalarını ve araba yollarını birbirlerinden ayırmışlardır. Jacob Wrey Mould tarafından asistanlığı yapılan Vaux, 40 tan fazla köprü tasarlayarak geçişleri değişik rotalarla derecelendirmiştir.

800 m eninde, 4 km uzunluğundaki bu oksijen deposu sığınak; 120 farklı bitki türü, 26 binden fazla ağaç, 215 kuş türü ve 130 hayvan türüne ev sahipliği yapmaktadır.

Park, sadece konut ve dinlenme amaçlı kullanılmıyor. Ayrıca bir kültür merkezi haline gelen park; insanların spor yapabileceği, festivaller düzenleyip, oyunlar sahneleyebileceği bir rekreasyon alanı olarak da kullanılıyor.

Parkın içinde beyzbol sahaları bulunuyor. Ayrıca, eski Amerikan yerleşmelerinde, park, basketbol sahaları, koşu, yürüyüş yollarına da ev sahipliği yaptı. Uzaktan kumanda ile kontrol edilebilen minyatür botlar, parkın bir simgesi haline geldi.

Yılın çoğunda buzla kaplı olan Wollman Anıtsal Paten Sahası, birçok önemli tiyatro performansına sahne oldu.

Parkı, en çekici kılan yönlerinden birisiyse, çocuklar için büyük bir hayvanat bahçesinin olması. Hayvanat bahçesi yenilendi ve 1997’de yeniden açıldı.

Park’ın ayrıca anıtsal bir özelliği de bulunuyor. 1980 Aralık ayında park yakınlarında öldürülen John Lennon‘dan sonra park, hala Beatles hayranlarının ilgisini çekiyor. Şarkıcının her ölüm yıldönümü park kalabalıklaşıyor ve değişik bir manzara ortaya çıkıyor.

Central Park’ın Özellikleri

  • Parkın yapımı 15 yılda tamamlanmış ve zamanın parasıyla 14 milyon dolara mal olmuştur. Günümüzde bunun 200 milyon dolar civarında olduğu tahmin edilmektedir.
  • Her yıl 25 milyon kişi parkı ziyaret eder.
  • Parkta 21 tane oyun alanı bulunmaktadır.
  • Parkta 51 heykel, 36 köprü ve kemer bulunmaktadır.
  • Park, 94 km yaya yolu, 7 km atlı yolu, 11 km araç yolu ve 11 km’lik banklı yola sahiptir.
  • Parkta 26 binden fazla ağaç bulunmaktadır.
  • Şimdiye kadar parkta 275’den fazla göçmen kuş türü gözlemlenmiştir.

Bugün Central Park, yaşanan hızlı gelişmeler sayesinde ilerlemeye devam ediyor ve şehir insanlarına kendilerinden sonraki nesillere de aktarabilecekleri sürekli miras olma niteliğini koruyor.

Central parkın inşası şehirlerin gelişmesi adına bir dönüm noktasıydı. Dünyadaki diğer büyük parkları düşünün: Paris’teki Lüksemburg Bahçeleri, Roma’daki Villa Borghese, Londra’daki Hyde Park, San Fransisko’daki Golden Gate Park… Hepsi Central Park paralelinde gelişti.

Birçok mimarlık ve şehircilik profesyoneli, Central Park’ın neredeyse harika bir sanat işi ve estetik obje, hatta New York’taki en iyi şey olduğuna inanır. Dünyada hiçbir şehir bununla kıyaslanabilecek bir mükemmelliğe ulaşmadı. Bütün şehir parkları içinde Central Park, içine girildiğinde akla ve hislere hitap edebilecek, ilham verebilecek eşsiz özelliklere sahip.

Farklı kullanıcı ve yaş gruplarına hitap eden, şehre ekonomik ve kültürel açıdan pek çok şey kazandıran park, bölge için önemli bir nirengi noktası. 1850’lerde Manhattan Konutları için tasarlanan Central Park, bugün dünyanın pek çok farklı bölgesinden insanları çeken küçük bir şehir.

Central Park Resimleri

1. Bow Bridge

2. Göl

3. Central Park Genel Görünüş

4. Rekreasyon Alanı

5. Central Park Sonbahar

6. Buz Paten Alanı

7. Gökdelenler Arasında Vaha

8. Gökdelenler Arasında Vaha

9. Central Park Sonbahar Görüntüleri

10. Sonbahar ve Kış Görüntüleri

FavoriteLoadingFavorilere Ekle

Yeni yazılarımızın cihazınıza anlık bildirim olarak gelmesini ister misiniz? Bildirimlere Abone olun.

Yoruma kapalı.