1. Ana Sayfa
  2. Kavramlar
  3. Terk Edilmiş Kentsel Alanların İyileştirilmesi

Terk Edilmiş Kentsel Alanların İyileştirilmesi

featured
Reklam Sponsoru

Şehirler sürekli değişiyor ve toplumsal gelişme kentsel alanda iz bırakıyor. Endüstriler düştüğünde veya göç nedeniyle şehirlerin bir kısmı terk edildiğinde, kentsel araziler veya yapılı çevredeki boşluklar geride bırakılır. Şehirler bu boş alanlardan nasıl yararlanabilir?

İnsanların şimdiki zamanın ötesinde düşünme arzusu şehirlerimizi etkiliyor. Kentler çerçevesindeki gelecekteki değişikliklerin, kentsel peyzajda hızla ilerleyen diğer birçok teknolojinin yanındadır.

Bir şehir sürekli geliştiği ve asla gelişmediği için terk edilmiş alanlar her zaman var olacaktır. Sosyal ve teknolojik değişim daha fazla değişiklik sağlayacak ve tarihi ve hatta modern binalar kullanımlarının orijinal amacını kaybedecektir.

Reklam Sponsoru

Binlerce yıllık uygarlık tarihi içinde, insanın doğa ile birlikte yarattığı doğal ve kültürel miras, sanayi devrimi ve sonrasında yaşanan teknolojik gelişmeler, hızlı kentleşme ve nüfus artışı ile sağlıksız mekanlara dönüştürülmüş ve zaman zaman da yok edilmiştir.

Son yıllarda hızla büyüyen ve gelişen kentlerde, kentlerin merkezini ve çevresini olumsuz şekilde etkileyen, göz ardı edilmiş, terkedilmiş alanlar yer almaktadır. Bu alanlar olumsuz olarak algılanmasına karşın, kentlerde yaşayan insanlara gerekli hizmetlerin yerine getirilmesi, çeşitli faaliyetler için alan sağlaması ve çevresel sorunların üstesinden gelebilmeleri için önemli fırsatlar sağlamaktadır.

Bu atıl alanlar, kentsel peyzajda önemli bir konudur ve bu alanların topluma ettiği hizmet hakkında çok fazla bilgi bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı, terk edilmiş kentsel alanların ekolojik, ekonomik, sosyal faydalar sağlaması açısından, peyzaj performans parametreleri ile değerlendirerek yeşil altyapı yaklaşımıyla kent sistemine dahil olmaları için öneriler geliştirmek ve tasarım fırsatları sağlamaktır.

Kullanılmayan kentsel alan unutulmuş araziler ya da binalar ve diğer yapılar arasındaki boşluklar olarak kalır. Bu alanlar, topluma entegre edilerek yeniden yapılanma ve belirli karakterlerini ayırt ederek çarpıcı alanlar yaratma potansiyeline sahiptir. Örneğin, eski bir demiryolu hattının kendine özgü özelliği, iki bölgeyi birbirine bağlaması ve yeşil bir koridora dönüştürülebilmesidir.

Highline Manhattan Projesi: Terk Edilmiş Kentsel Alanların İyileştirilmesi
Highline Manhattan Projesi

Konumlarına bağlı olarak, terk edilmiş alanlar farklı tesislere dönüştürülebilir. Her şehirde, mevcut kent dokusuna adapte edilmeyi bekleyen boş alanlar vardır, böylece toplam şehir manzarasının bir parçası olabilirler.

Günümüz şehirlerindeki el değmemiş birçok bina spekülasyon nedeniyle boş ve mülk sahipleri değerlerinde bir artış umuyor. Bir binayı dikkatsiz bırakmak, vandalizm veya insanların kontrolsüz sahiplenmeleri nedeniyle olumsuz değer getirebilir. Boş binaların, örneğin kentsel bahçecilikte kullanılması, mahallenin yanı sıra alanın görüntüsünü de olumlu etkileyebilir ve iyileştirebilir. Binalar canlı bir görünümle daha çekici görünme eğilimindedir ve kullanıcılar tarafından bakımı daha olasıdır. Geçici kullanım süresine ilişkin resmi düzenleme, zaman çerçevesini ve işlevi tanımlamak için önemlidir, böylece geçici tesisin nihai kapanışı sorunsuz bir şekilde gerçekleşebilir.

Bir şehirdeki boşluklar, ilgili mahallelerin ihtiyaçlarına bağlı olarak farklı şekillerde kullanılabilir. Topluluk bahçeleri, kamu veya konut binaları olarak, mahallenin güçlendirilmesine katkıda bulunabilirler. Eski bir boş alan, daha önce mahallede yerine getirilmemiş bir amaç edinirse, bölgenin bir bütün olarak yaşanabilirliğini geliştirir.

Bangkok'un Khlong Toei bölgesinde oluşturulan dikdörtgen olmayan futbol sahaları,

Gelişmemiş arazi durumunda, yeni bir zihniyet oluşturmak, alışılmadık şekillerdeki arazinin gelişmesinin anlamlı bir kullanım getirmesidir. Bu, insanların ufkunu genişleterek elde edilebilir, böylece yenilikçi ve yaratıcı düşünme biçimleri, mevcut standartlarımız ve fikirlerimizin ötesinde yeni tasarımlara yol açabilir. Bangkok’un Khlong Toei bölgesinde oluşturulan dikdörtgen olmayan futbol sahaları, kentsel alanı ustaca bir şekilde yeniden düşünmeye iyi bir örnektir.

Farklı ülkelerdeki farklı şehirler, özel durumlarına göre farklı şekillerde terk edilmiş alanlarla ilgilenir. İsviçre’de kentsel geliştiriciler, kalkınma için daha fazla toprak talep etmemek ve böylece doğayı korumak amacıyla şehri içe doğru geliştirmeye odaklanmaktadır. Şehirler, mevcut kentsel alanlarda arazi aramaya ve boş alanlara ve binalara odaklanmak zorunda kalıyor. İki seçenek mevcuttur: çok eski veya çok küçük binaları yıkmak veya aradaki araziye dönüp yeni bir kullanım için yeniden dönüştürme (dönüşüm). Bu eylemler maliyet etkindir, ancak alanların geçmişini ve kimliğini kaybetme riski taşır. Başarılı dönüşüm için bir örnek, Zürih’teki eğitim, kültür ve barınma yerine dönüştürülen eski Toni süt işleme binasıdır.

Duisburg Parkı Öncesi ve Sonrası

Terk edilmiş alanların geliştirilmesi şehrin estetiğine katkıda bulunur, çünkü çöp dolu veya bitmemiş veya çökmüş yapılar ile dolu terk edilmiş yerler zayıf bir görünüm verir. Şehir manzarası açısından, yoğun şehirler mahallenin estetiğini geliştirir; bir şehrin görsel görünümü işgal edilen alandan etkilenir ve dönüşüm yeni hayatı az kullanılan alanlara solur.

Uzun vadede, şehir içindeki alanın genişlemesine odaklanmak, daha sürdürülebilir bir kentsel gelişim stratejisi uygulamak anlamına gelir. Dünyanın dört bir yanındaki şehirlerde, terk edilmiş binalar ve arsalar işgal edilmiş ve canlı kentsel alana yeniden inşa edilebilir.

Arazi kentsel gelişimdeki ekonomik, sosyal, fiziksel ve çevresel etkileri nedeniyle kentsel kaynaklar arasında en önemli kaynak olarak kabul edilmektedir. Arazi konut, kentsel hizmetler ve tesisler dahil tüm insan faaliyetlerinin anahtarıdır. Arazi kaynaklarının optimum ve etkin kullanımı, planlamacıların ve şehir yöneticilerinin önemli görevlerinden biridir. Kentsel gelişim sırasında terk edilen topraklar ve alanlar, kentin yönetiminde zorluğa yol açar ve uygun olmayan arazi planlaması ve yönetimi, şehirlerin eteklerinde yeşil alanların işgaline izin verir.

Bu arada, eski ve terk edilmiş ve yarı terk edilmiş binalar ve boş alanlar çevre düzenini bozar ve güvensizlik ve çevre kirliliği gibi sorunlara neden olur. Şehirlerde terk edilmiş arazilerin çoğu, çöplerin birikmesi , inşaatın atık ve çöpleri sonucunda bu hale geldi ve bu da vatandaşların sağlığını tehlikeye soktu. Şehrin bazı mahallelerinde, aynı mahalledeki insanların spor alanı, yeşil alan, otopark vb. eksikliğinden muzdarip olduğu bazı yararsız topraklar görüyoruz. Bu araziler için en iyi öneri kullanımlarını park, yeşil alanlar ve spor alanları gibi alanlara değiştirmektir.

Taş ocaklarının iyileştirilmesi, bu alanların meyve bahçeciliği amacıyla tarımsal faaliyetler için kullanılmak istenmesi ile başlamıştır. 1904 yılının başlarında Kanada’nın British Columbia eyaletinde 20 ha alana sahip terk edilmiş bir taş ocağının onarımı ile Butchart Garden isimli botanik bahçesi oluşturulmuştur. 1940 yılında halka açılan parka her yıl bir milyondan fazla ziyaretçi gelmektedir. Mart ayından Kasım ayına kadar 700’ün üzerinde bitki türü ve 1.000.000 üzerinde bitki dikilmektedir.

Kentsel dönüşüm projeleri, kentlerde yaşanan fiziksel çöküş karşısında, sürdürülebilir ve bütüncül bir yaklaşımla sorunlu dokuları iyileştirmekte, terk edilmiş kentsel alanları yeniden işlevlendirilerek yeni kentsel mekanlar kazandırmaktadır. Bu kapsamda, dönüşüm projelerinde kentin ekonomik, sosyal ve fiziki yapısı bir bütün olarak değerlendirilip doğru, kalıcı ve sürdürülebilir çözümlerin bulunması gerekmektedir.

Kentsel dönüşüm projeleri ilk başta yıkıcı ve zorla değiştirici bir güç gibi görünse de kent bütünü ve kamusal yararları düşünüldüğünde vazgeçilmez uygulamalar olmaktadır.

Kaynakça

  1. URL-1 http://static.Dergipark.Org.Tr/article-download/imported/1089000102/1089000028.Pdf
  2. Orman yangınları sonrası yapılan yenileme çalışmalarının peyzaj mimarlığı açısından değerlendirilmesi: antalya serik-taşağıl bölgesi örneği
  3. Ankara-hasanoğlan taş ocaklarının onarımı ve kentsel kullanım açısından değerlendirilmesi üzerine bir araştırma

Yorum Yap

Yorum Yap