1. Ana Sayfa
  2. Bitki Dünyası
  3. Pinus – Çam Ağacı Çeşitleri Ve Özellikleri

Pinus – Çam Ağacı Çeşitleri Ve Özellikleri

featured
Reklam Sponsoru

Pinuslar (Çam Ağaçları) pinecae familyasının tür bakımından en zengin bitkileridir. Çam Ağacının tüm türleri herdem yeşil genellikle orman ağacı olarak bilinir, daha çok fonksiyonel olarak değerlendirilir, odunlarından kereste kağıt vb. bir çok alanda ürün elde edilir. Peyzaj mimarlığında genellikle rekreasyon alanlarında kullanımı uygundur, park ve bahçelerde de her dem yeşil ibreli tür olarak tercih edilebilir.

Çam Ağacının Özellikleri

  • Gymnospermae kapalı tohumlu herdem yeşil iğne yapraklı bitkilerdir.
  • Türlerine göre kısa ve uzun sürgünlere sahiptir. 2, 3 ve 4’er iğne yaprakları vardır bu iğne yaprakları kın denilen yaprağı tutan sürgüne birleşik kısım ile bitkide tutunur.
  • Çam ağacı çeşitleri Diploxylon-Çıralı çamlar ve Habloxylon-Yumuşak, olarak ikiye ayrılır.
  • Habloxylon çamlar yaprak 3 veya 5 er şekilde dizilmiştir, yaprakları genellikle yumuşaktır. Diploxylon çamlarda ise yapraklar ikişer olarak dizilir genellikle serttir, diploxylon çamların her iki yüzünde de stoma çizgileri bulunur habloxylon çamlarda ise tek tarafında stoma çizgileri vardır

Diploxylon – Çıralı Çam Ağacı Çeşitleri

Pinus Sylvestris – Sarıçam Ağacı ve Özellikleri

  • Genellikle süs bitkisi olarak tercih edilmez fonksiyonel olarak kumul alan ağaçlandırmalar da ve soğuk bölgelerde değerlendirilebilir.
  • 30-40 Metreye kadar boylanabilen 4-6 metreye kadar çap yapabilen mavi yeşil iğne yaprakları, batıcı ve dikkat çekici kadar orta kısmı içe doğru kıvrıktır.
  • 5-7 Cm büyüklüğünde kozalakları aşağı doğru sarkıktır olgunlaştığında asimetrik bir şekil alır.
  • Gövde kabuğu tilki sarısı rengidir ismini de bundan aldığı söylenir, gövde kabuğu soğan gibi soyulur.
  • Güneşli konumlarda fakir topraklarda yetişebilir daha çok derin ve gevşek kumlu topraklarda sever ,kuvvetli kazık köklere sahiptir.
  • Önemli bir özelliği ise ülkemizde Trabzon sürmene Çamburnu İLçesinde sahile kadar iner.

Pinus Nigra – Karaçam Ağacı ve Özellikleri

  • 30-40 Metreye kadar boylanabilen 9-10 metre çap yapabilen herdem yeşil iğne yapraklı bir çam türüdür.
  • 8-10 cm uzunluğunda iğne yaprakları koyu renkli ve serttir (batıcıdır).
  • Kısa saplı simetrik kozalakları ile sarıçam diğer türlerden ayrılır. 5-10 cm büyüklüğündeki kozalaklarının uç kısımlarındaki karpellerinin çoğunu ortasında dikenimsi bir çıkıntı bulunur.
  • Gençlikte piramidal formludur, olgunlaştıkça formu bozulur, peyzaj mimarlığında fonksiyonel olarak değerlendirilebilir, süs bitkisi olarak uygun değildir.
  • Deniz kenarlarında kumlu topraklarda yetişebilir ağır balçık ve kumlu topraklara dayanabilir. Kazık kök yapar, rüzgar perdesi olarak kullanılabilir, soğuklara ve donlara dayanıklıdır.

Pinus brutia – Kızılçam Ağacı Ve Özellikleri

  • Ortalama 20-25 metreye kadar boylanabilen Türkiye’nin hemen hemen tüm bölgelerinde yetişebilen kuraklığa soğuğa dayanıklı herdem yeşil iğne yapraklı çam çeşididir.
  • Kabuk gençken boz renkte ve düzgün olgunlaştıkça derin çatlaklar verir ve koyu renkli olurlar.
  • İğne yapraklar 12-15 cm uzunluğunda koyu yeşil sert ve batıcıdır, yaprak sayısı 2 adettedir dökülen yaprakları ile beraber kın düşmez genellikle, sürgünlere dşk bir şekilde oturmuş kısa saplı kozalaklara sahiptir.
  • Peyzaj mimarlığında süs bitkisi olarak değerlendirilmez daha çok fonksiyonel ve rekreasyon alanları için uygundur.
  • Deniz seviyesinde 1300 sevilerine kadar çıkar hızlı gelişen bir türdür ,her türlü Türkiye koşullarına adapte olur bu yüzden Türk çamı olarak geçer.

Pinus Pinaster – Sahil Çamı Ağacı Ve Özellikleri

  • 25-30 Metreye kadar boylanabilen gençlikte piramidal yaşlanınca dağınık tepeli herdem yeşil iğne yapraklı çam ağacıdır. Süs bitkisi değildir fonksiyonel olarak değerlendirilebilir.
  • Kabuğu kalın ileri yaşlarda derin çatlaklı ve kırmızı kahverengi renktedir, yapraklar 10-20 cm boyunda, kalın cilalı yeşil uçları batıcıdır.
  • Kozalaklar genellikle simetriktir, apofizler piramidaldir, göbek çıkık ve batıcıdır 10-15 uzunluğunda olup açık kahverengi cilalı görünümde koni biçiminde sivri ve kısa saplıdır. Kozalağın dışa bakan pulları gaga gibi aşağıya dönüktür.
  • Toprak bakımından kanaatkardır. Su isteği azdır. Akdeniz, Ege, Marmara ve Karadeniz sahil kısımlarında değerlendirilebilir, Anadolu soğuklarına karşı dayanıklı değildir.

Pinus pinea – Fıstık Çamı Ağacı Ve Özellikleri

  • 15-20 Metreye kadar boylanabilen 10-15 metre şemsiye şeklinde tepe çapı yapması nedeniyle çok dekoratif bir çam türüdür.
  • Yaprakları 15-20 cm uzunluğunda açık yeşil parlak sivri uçlu ve batıcıdır, kozalakların içlerindeki tohumlar yenilebilir, çam fıstığı olarak yemeklerde ve bir çok yerde rastlayabilirsiniz.
  • İtalya’daki peyzaj düzenlemelerinde karakteristik bitkilerdir, parklarda şevlerde konut bahçelerinde bulvar ve orta refujlerde alle ağacı olarak kullanılabilir.
  • Ekolojik şartlarda sıcak, ılıman, güneşli ve yarı gölge alanlarda yetişebilir, toprakları aşırı kirece dayanır, fakir topraklarda yetişebilir .
  • Fıstık çamı Anadolu’nun ortasından doğusuna uygun değildir, yoğun kar yağan bölgelerde dalları dayanamaz kırılır.

Pinus halepensis – Halep Çamı Ağacı Ve Özellikleri

  • 10-15 Metreye kadar boylanabilen genellikle eğri gövdeli herdem yeşil iğne yapraklı bir çam çeşididir.
  • Açık kül rengi kabukları uzun süre çatlaksız ve düzgün kalır, iğne yaprakları genellikle açık yeşil genellikle ikili bazen üçlü de olabilir narin ve çok incedir.
  • Uzun kalın saplı kozalakları konik olup aşağı doğru sarkıktır.
  • Toros dağları ve Hatay bölgesinde yaygın olarak yetişmektedir
  • Türkiye’nin sahil kenarlarında şehir merkezlerinde şevlerde erozyon engellemek için kullanılabilir.

Pinus radiata – Monteri Çam Ağacı Ve Özellikleri

  • California sahillerinin özellikle Monteri yörelerinin bir çam türü olan bu bitki vatanında hızlı gelişmediği için önemli sayılmaz, ülkemiz gibi çok hızlı gelişen bölgelerde tercih edilebilir.
  • Normalde orta boy olan bu tür ülkemizde zengin topraklarda 30-40 metreye kadar boylanabilir, yaprakları çok ince yumuşak parlak yeşil ve kısa sürgünleri genellikle 3 yapraklıdır.
  • Kozalakları kısa saplı veya sapsızdır, kozalak asimetrik fındık kabuğu şeklinde güneş alan tarafı daha fazla gelişir kalkan bombeli ve göbek dikenlidir.
  • Hızlı gelişen bu tür soğuk ve donlara karşı hassastır, Marmara ve Karadeniz başta olmak üzere kıyılarda kullanılabilir, hızlı büyür, rüzgar perdesi olarak kullanılabilir.

Pinus coulteri – Büyük Kozalaklı Çam Ağacı ve Özellikleri

  • 10-15 Metreye kadar boylanabilen geniş tepeli kalın dallı bir ağaçtır, gövdeli derin çatlaklı esmer kalın kabukludur.
  • Kozalaklar çok büyük 25-30 cm uzunluğunda mat sarımtırak renkte apofizler çok belirgin piramidaldir
  • Kozalakların büyük ve batıcı olması nedeniyle oturma birimlerinde, otoparklarda çocuk oyun alanında kullanılması uygun değildir.
  • Kuraklığa dayanıklı bir türdür yüksek rakımlarda bile gelişme gösterir, toprak bakımından kanaatkardır.

Habloxylon-Yumuşak Çam Ağacı Türleri

Pinus strobus – Vermut Çam Ağacı Ve Özellikleri

  • Genellikle 25-30 metreye kadar boylanabilen dekoratif bir çam türüdür, serbest büyüdüğünde yerlere kadar dallı piramidal bir tepe yapısı gösterir.
  • İğne yapraklar koyu mavimsi yeşil renkte ince üç köşeli ve yumuşak olup kısa sürgünler üzerinde kalıcı beşerli olarak yer alır her iki yüzeyinde stoma çizgileri bulunur.
  • Kozalaklar 10-20 cm uzunluğunda 3-4 cm genişliğinde dar silindirik terminal durumlu olup aşağı doğru sarkar, genellikle ortaları hafif kıvrıktır küttürkozalaklar 2 yılda olgunlaşır olgun kozalaklar açık kahverengi renktedir
  • Tohum ve çelikle üretilebilir, kazık kök yapmaz alçak rakımlarda yetişebilir, en iyi gelişimini nemli kumlu balçık toprak üzerinde yapar güneşli alanları sevmesine rağmen yarı gölge alanlarda yetişebilir donlara dayanıklıdır.
  • Rüzgar perdesi ve görsel perde vurgu elemanı olarak değerlendirilebilir .

Pinus wallincihana – Ağlayan Çam Ağacı Ve Özellikleri

  • Ortalama 40-50 metreye kadar boylanabilen geniş tepeli bir çam türüdür. İğne yapraklar beşli olarak kısa sürgünlerde yer alır
  • İnce narin ve sarkık gri yada mavimsi yeşil yaprakları sürgün ıclarında püskül gibi aşağı sarkık durur, bu yönüyle çok dekoratif görünümlü çamlardandır.
  • kozalakların ve yaprakların üzerinde yer alan reçineler ile strobuslar dan ayırt edilebilir ismini de buradan almıştır
  • Toprak bakımından kanaatkardır nemin az olduğu yerlerden hoşlanır soğuklara karşı dayanıklıdır geniş projelerde ve bahçelerde kullanılabilir.

Pinus pumila – Sibirya Cüce Çamı Ve Özellikleri

  • Ortalama 1-3 Metre boy yapabilen geniş tepe çapı sayesinde yer örtücü formunda herdem yeşil iğne yapraklı çam ağacı türüdür.
  • Yaprakları 4-8 cm uzunluğunda sürgüne kın yardımıyla bağlı beşerli dizilmiş koyu yeşil yapraklara sahiptir.
  • Morumsu koyu renkli kozalakları 3-5 cm boyundadır, toprak bakımından kanaatkardır. Dağ yamaçlarında zor koşullarda yetişir formu nedeniyle süs bitkisi olarak değerlendirilebilir, donlara karşı dayanıklıdır.

Yorum Yap

Yazar Hakkında

KTÜ Peyzaj Mimarlığı Öğrencisi - İlgi Alanları: Bitki Tanıma Değerlendirme ve Bitki Tasarımı.

Yorum Yap